Kalkulator CO₂ ISO 14083
Oblicz emisje gazów cieplarnianych od źródła do koła (WTW) dla przesyłki tak, jak wymaga tego ISO 14083: dla każdego odcinka łańcucha transportowego, na podstawie tonokilometrów i domyślnych współczynników GLEC albo paliwa i energii, które Twój pojazd faktycznie zużył.
Metoda obliczeń
Przesyłka
Łańcuch transportowy
Huby i terminale (opcjonalnie)
Przeładunek, magazynowanie i obsługa w terminalach również są częścią łańcucha. GLEC podaje domyślne mediany na tonę obsłużonego ładunku lub na kontener dla terminali intermodalnych.
Podział emisji
Według elementu łańcucha transportowego
Domyślne współczynniki emisji ISO 14083 (g CO₂e na tonokilometr)
Domyślne intensywności, których używa ten kalkulator, pochodzą z GLEC Framework v3.2 dla Europy. WTT to łańcuch dostaw energii, TTW to emisje samego pojazdu, a WTW to ich suma, którą raportuje się zgodnie z ISO 14083.
| Rodzaj transportu i pojazd | WTT | TTW | WTW |
|---|---|---|---|
| Drogowy | |||
| Dostawczak do 3,5 t, diesel | 195 | 647 | 842 |
| Ciężarówka solo 3,5–7,5 t, diesel | 78,0 | 258 | 335 |
| Ciężarówka solo 7,5–12 t, diesel | 52,0 | 172 | 223 |
| Ciężarówka solo 12–20 t, diesel | 44,0 | 147 | 191 |
| Ciężarówka solo 20–26 t, diesel | 32,0 | 107 | 137 |
| Ciężarówka solo 26–32 t, diesel | 29,0 | 96,0 | 125 |
| Ciągnik z naczepą 34–40 t, diesel | 23,0 | 78,0 | 101 |
| Ciągnik z naczepą 40–44 t, diesel | 21,0 | 69,0 | 89,0 |
| Zestaw o zwiększonej długości (LHV) do 60 t, diesel | 16,0 | 54,0 | 70,0 |
| Ciągnik z naczepą 34–40 t, LNG | 32,0 | 73,0 | 105 |
| Ciągnik z naczepą 34–40 t, bio-LNG | 35,0 | 3,0 | 38,0 |
| Dostawczak do 3,5 t, elektryczny * | 401 | 0,0 | 401 |
| Ciężarówka solo 3,5–7,5 t, elektryczna * | 147 | 0,0 | 147 |
| Ciężarówka solo 12–20 t, elektryczna * | 73,5 | 0,0 | 73,5 |
| Ciężarówka 26–40 t, elektryczna * | 53,4 | 0,0 | 53,4 |
| Kolejowy | |||
| Pociąg towarowy, spalinowy | 7,1 | 23,6 | 30,7 |
| Pociąg towarowy, elektryczny | 10,8 | 0,0 | 10,8 |
| Pociąg towarowy, napęd nieznany (średnia UE) | — | — | 18,4 |
| Żegluga śródlądowa | |||
| Statek motorowy poniżej 50 m | 17,8 | 59,2 | 77,1 |
| Statek motorowy 50–80 m | 7,9 | 26,1 | 33,9 |
| Statek motorowy 85–110 m | 4,9 | 16,4 | 21,4 |
| Statek motorowy 135 m | 5,0 | 16,7 | 21,8 |
| Zestaw sprzężony 163–185 m | 4,6 | 15,1 | 19,7 |
| Zbiornikowiec | 5,7 | 19,0 | 24,7 |
| Kontenerowiec 110 m | 6,8 | 22,5 | 29,3 |
| Kontenerowiec 135 m | 5,2 | 17,4 | 22,6 |
| Morski (kontener) | |||
| Kontenerowiec, średnia branżowa † | — | — | 7,2 |
| Kontenerowiec, średnia branżowa, chłodnia † | — | — | 14,2 |
| Kontenerowiec, w obrębie Europy Północnej (short sea) † | — | — | 17,3 |
| Kontenerowiec, w obrębie Europy Północnej, chłodnia † | — | — | 28,6 |
| Kontenerowiec, w obrębie Morza Śródziemnego † | — | — | 16,0 |
| Kontenerowiec, Europa Północna – Morze Śródziemne † | — | — | 10,8 |
| Kontenerowiec, Azja – Europa Północna † | — | — | 4,7 |
| Kontenerowiec, Azja – Europa Północna, chłodnia † | — | — | 11,1 |
| Kontenerowiec, transatlantycki † | — | — | 9,0 |
| Lotniczy | |||
| Fracht lotniczy poniżej 1500 km, typ samolotu nieznany | 234 | 1129 | 1363 |
| Fracht lotniczy od 1500 km, typ samolotu nieznany | 135 | 653 | 788 |
| Samolot towarowy poniżej 1500 km | 261 | 1255 | 1516 |
| Samolot towarowy od 1500 km | 105 | 503 | 608 |
| Fracht w luku (samolot pasażerski) poniżej 1500 km | 213 | 1026 | 1239 |
| Fracht w luku (samolot pasażerski) od 1500 km | 161 | 775 | 936 |
ISO 14083 i CO₂ od źródła do koła: najczęściej zadawane pytania
Czym jest ISO 14083?
ISO 14083:2023 to międzynarodowa norma określania i raportowania emisji gazów cieplarnianych w łańcuchach transportu towarów. Obejmuje wszystkie rodzaje transportu (drogowy, kolejowy, żeglugę śródlądową, morski i lotniczy), a także huby, takie jak magazyny i terminale, i zawsze liczy emisje od źródła do koła w ekwiwalencie CO₂. GLEC Framework organizacji Smart Freight Centre to praktyczny przewodnik, który ją wdraża i publikuje domyślne współczynniki używane na tej stronie.
Czym różnią się emisje od źródła do koła, od źródła do zbiornika i od zbiornika do koła?
Od zbiornika do koła (TTW) to emisje samego pojazdu podczas jazdy. Od źródła do zbiornika (WTT) to wszystko, co dzieje się wcześniej: wydobycie, rafinacja, transport i dystrybucja paliwa lub wytworzenie energii elektrycznej. Od źródła do koła (WTW) to suma obu. ISO 14083 wymaga WTW, więc ciężarówka elektryczna nie ma zerowych emisji: jej emisje znajdują się w części WTT.
Jak obliczyć emisje CO₂ przesyłki?
Podziel przesyłkę na odcinki, po jednym na pojazd, i pomnóż tonokilometry każdego odcinka przez intensywność emisji. Przykład: 20 ton na dystansie 500 km w 40-tonowym ciągniku z naczepą z silnikiem diesla to 10 000 tonokilometrów × 101 g CO₂e = 1010 kg CO₂e od źródła do koła. Dodaj huby po drodze i zsumuj wszystko dla całego łańcucha transportowego.
Czy używać współczynników domyślnych, czy własnych danych o paliwie?
ISO 14083 przedkłada dane pierwotne: paliwo lub energię, które Twoje pojazdy faktycznie zużyły, przypisane do przesyłek według tonokilometrów. Współczynniki domyślne, takie jak GLEC, są rozwiązaniem zastępczym, gdy nie masz takich danych, na przykład dla odcinków zleconych podwykonawcom. Zawsze podawaj, z czego korzystasz; wiele raportów łączy oba podejścia.
Ile CO₂ emituje ciężarówka na tonokilometr?
Według europejskich wartości domyślnych GLEC 34–40-tonowy ciągnik z naczepą z silnikiem diesla przy średnim załadowaniu emituje 101 g CO₂e na tonokilometr od źródła do koła, ciężarówka solo 12–20 t 191 g, a dostawczak z silnikiem diesla 842 g. Dla porównania: elektryczny pociąg towarowy 10,8 g, statek śródlądowy 85–110 m 21,4 g, a dalekodystansowy fracht lotniczy 788 g.
Czy ciężarówki elektryczne są zeroemisyjne według ISO 14083?
Na wydechu tak, ale nie od źródła do koła. Emisje z wytworzenia energii elektrycznej liczą się w całości. Elektryczna ciężarówka 26–40 t zużywa około 0,16 kWh na tonokilometr; przy średniej sieci UE (334 g CO₂e/kWh) daje to około 53 g na tonokilometr, mniej więcej połowę tego, co ciężarówka z silnikiem diesla, a w sieciach niskoemisyjnych jeszcze mniej.
Ile CO₂ pozwala zaoszczędzić HVO100?
To zależy od surowca. Europejska wartość domyślna GLEC dla HVO100 to 1,01 kg CO₂e na litr od źródła do koła, wobec 3,31 kg dla diesla B7 z dystrybutora: redukcja o około 70%. HVO wytwarzane wyłącznie z odpadów, takich jak zużyty olej spożywczy, wypada jeszcze lepiej. ISO 14083 preferuje certyfikowaną wartość z poświadczenia zrównoważonego rozwoju od dostawcy; wpisz ją jako własny współczynnik.
Czy mogę używać tych danych do raportowania CSRD lub Zakresu 3?
Tak, jako szacunku. Dla nadawcy transport towarów to Zakres 3 (kategorie 4 i 9 GHG Protocol), a dla przewoźnika, który jest właścicielem ciężarówek, Zakres 1. Współczynniki domyślne są akceptowane w ramach ISO 14083, ale audytorzy i klienci coraz częściej oczekują danych dla każdej przesyłki opartych na rzeczywistym paliwie i danych z tripów, a właśnie takie dane generuje TMS.