Pojęcia z logistyki i transportu w prostych słowach

EDI

EDI (Electronic Data Interchange, elektroniczna wymiana danych) to ustrukturyzowana wymiana dokumentów biznesowych, takich jak zamówienia, faktury i awiza wysyłkowe, bezpośrednio między systemami komputerowymi w standardowym formacie elektronicznym.

Operacyjny TMS (OTMS)

Operacyjny TMS (OTMS) to system zarządzania transportem, który obejmuje całą codzienną realizację przewozów (planowanie, flotę, kierowców, śledzenie, komunikację i finanse), a nie tylko zakup frachtu czy widoczność przesyłek.

OTM5

OTM5 (Open Trip Model, wersja 5) to otwarty, niezależny od dostawców standard wymiany danych o transporcie towarów (zleceń, przesyłek, przystanków, tripów i statusów) między systemami i partnerami.

List przewozowy CMR

List przewozowy CMR to standardowy międzynarodowy dokument przewozowy w transporcie drogowym, regulowany Konwencją CMR, który stanowi dowód zawarcia umowy przewozu oraz przyjęcia i dostarczenia towaru.

e-CMR

e-CMR to cyfrowy odpowiednik papierowego listu przewozowego CMR, możliwy dzięki Protokołowi dodatkowemu do Konwencji CMR, który pozwala tworzyć, podpisywać i udostępniać dokument elektronicznie.

List przewozowy (waybill)

List przewozowy (ang. waybill) to dokument transportowy wystawiany przez przewoźnika, który wymienia towar, trasę i strony przewozu i towarzyszy przesyłce jako zapis przewozu.

Transport intermodalny

Transport intermodalny przewozi towar w jednej standardowej jednostce ładunkowej (kontenerze, nadwoziu wymiennym lub naczepie) co najmniej dwiema gałęziami, np. drogą, koleją i morzem, bez przeładunku samego towaru.

Transport multimodalny

Transport multimodalny to przewóz towarów co najmniej dwiema gałęziami transportu, np. drogowym, kolejowym, morskim i lotniczym, w ramach jednej umowy, z jednym operatorem odpowiedzialnym za całą podróż.

Problem marszrutyzacji (VRP)

Problem marszrutyzacji (Vehicle Routing Problem, VRP) to problem optymalizacyjny polegający na przydzieleniu zbioru dostaw do floty pojazdów i ustaleniu kolejności przystanków tak, aby zminimalizować koszt przy zachowaniu ograniczeń, takich jak ładowność i okna czasowe.

ADR (towary niebezpieczne)

ADR to umowa międzynarodowa regulująca drogowy przewóz towarów niebezpiecznych, określająca zasady klasyfikacji, pakowania, oznakowania, dokumentacji, pojazdów i szkolenia kierowców.

Kabotaż

Kabotaż to przewóz towarów między dwoma punktami w tym samym kraju przez przewoźnika zarejestrowanego w innym kraju, podlegający unijnym ograniczeniom.

Raportowanie CSRD

CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) to dyrektywa UE, która zobowiązuje duże firmy do publikowania ustandaryzowanych informacji o zrównoważonym rozwoju, w tym o emisjach gazów cieplarnianych z transportu.

Rozporządzenie UE 561/2006 (czas jazdy i odpoczynku)

Rozporządzenie UE 561/2006 określa zasady dziennego i tygodniowego czasu jazdy, przerw i okresów odpoczynku zawodowych kierowców, aby poprawić bezpieczeństwo drogowe i warunki pracy.

Tachograf

Tachograf to urządzenie rejestrujące montowane w ciężarówkach i autobusach, które zapisuje czas jazdy kierowcy, przerwy, okresy odpoczynku i inną pracę, a także prędkość i przebyty dystans pojazdu, aby można było egzekwować unijne przepisy o czasie jazdy.

Przesyłka

Przesyłka (ang. consignment) to odrębna partia towaru wysyłana od jednej strony do drugiej w ramach jednego zlecenia transportowego, z własnym odbiorem, dostawą i cyklem statusów.

Cross-docking

Cross-docking to praktyka logistyczna, w której przychodzący towar jest rozładowywany, sortowany i ładowany bezpośrednio na pojazdy wychodzące na rampie, z minimalnym składowaniem lub bez niego.

ETA

ETA (Estimated Time of Arrival, przewidywany czas przyjazdu) to prognozowany moment, w którym pojazd lub przesyłka dotrze do danego przystanku lub miejsca przeznaczenia.

FTL a LTL

FTL (full truckload, ładunek całopojazdowy) oznacza, że przesyłka wypełnia cały pojazd lub jest za cały pojazd rozliczana, a LTL (less-than-truckload, ładunek częściowy) oznacza, że przesyłka dzieli przestrzeń pojazdu z innymi przesyłkami.

Drobnica (groupage)

Drobnica (groupage) to łączenie przesyłek wielu klientów w jednym pojeździe, tak aby każdy nadawca płacił tylko za zajmowaną przestrzeń.

Metr ładunkowy (LDM)

Metr ładunkowy (LDM) to jednostka odpowiadająca jednemu metrowi długości podłogi ciężarówki na całej jej szerokości, służąca do określania, ile powierzchni ładunkowej zajmuje przesyłka.

Potwierdzenie dostawy (POD)

Potwierdzenie dostawy (Proof of Delivery, POD) to udokumentowane potwierdzenie, że towar został dostarczony odbiorcy, zwykle w formie podpisu, zdjęcia lub statusu ze znacznikiem czasu w miejscu dostawy.

Nadwozie wymienne (BDF)

Nadwozie wymienne (swap body, BDF) to znormalizowana, odłączana jednostka ładunkowa, którą można przenosić między ciężarówkami i przyczepami, dzięki czemu pojazd szybko zostawia jeden ładunek i zabiera kolejny.

Track & trace

Track & trace to możliwość śledzenia lokalizacji, statusu i ETA przesyłki w czasie rzeczywistym oraz przeglądania pełnej historii jej przemieszczania od odbioru do dostawy.

Dopłata paliwowa

Dopłata paliwowa to zmienna opłata doliczana do stawek frachtowych, która rośnie i spada razem z cenami paliwa, chroniąc przewoźników przed wahaniami bez renegocjowania każdej umowy.