EDI
EDI (Electronic Data Interchange) is de gestructureerde, computer-naar-computer-uitwisseling van zakelijke documenten — zoals orders, facturen en verzendberichten — in een gestandaardiseerd elektronisch formaat.
Wat is EDI?
In de logistiek vervangt EDI de fax, de gemailde spreadsheet en het overtypen dat daarbij hoort. Het systeem van een verlader stuurt een transportorder rechtstreeks naar het systeem van de vervoerder, de vervoerder stuurt statusupdates terug en de factuur volgt dezelfde weg. Omdat beide partijen het formaat vooraf afspreken, hoeft niemand het document te lezen of over te typen.
Twee standaarden domineren. UN/EDIFACT is de internationale standaard die in heel Europa wordt gebruikt, met berichten als IFTMIN (transportinstructie), IFTSTA (statusrapport), DESADV (verzendbericht) en INVOIC (factuur). ANSI X12 is de Noord-Amerikaanse tegenhanger: een vervoerder ontvangt een 204 load tender, antwoordt met een 990, meldt de voortgang met 214-statusberichten en factureert met een 210 freight invoice.
In de praktijk spreken de handelspartners een standaard, een versie en een implementatiegids af die vastlegt welke segmenten en codes ze gebruiken. Ze verbinden via een overdrachtskanaal zoals AS2, SFTP of een value-added network (VAN), mappen de berichten van en naar hun eigen systemen en testen met voorbeeldbestanden voordat ze live gaan. Dat mappen en testen herhaalt zich bij elke nieuwe partner, en daarom duurt het aansluiten van een EDI-partner vaak weken.
Voorbeeld: het ERP van een retailer stuurt een IFTMIN voor 12 pallets van zijn magazijn naar een winkel. Het TMS van de vervoerder maakt er zonder handwerk een transportorder van, stuurt een IFTSTA zodra de goederen zijn geladen en nog een bij aflevering, en verstuurt een INVOIC zodra het leveringsbewijs binnen is. Het systeem van de retailer koppelt de factuur automatisch aan de oorspronkelijke order.
Transportial verbindt partners via zijn integratieframework. Het wisselt JSON, XML en CSV uit via API's, webhooks, FTP of SFTP en e-mail, en mapt elk binnenkomend veld zonder code naar het OTM5-datamodel. EDIFACT-berichten worden gebruikt met veerdienst- en terminalpartners, en generieke EDIFACT- of X12-orderberichten worden per partner gemapt. Klanten zonder EDI kunnen gewoon een pdf mailen: AI-extractie maakt er een transportorder van om te controleren.
Veelgestelde vragen
Wordt EDI nog gebruikt in transport?
Ja. Grote verladers, retailers, havens en terminals wisselen orders, statussen en facturen nog steeds via EDI uit, vaak over verbindingen die al jaren draaien. Nieuwere integraties gebruiken steeds vaker REST-API's, en veel bedrijven gebruiken beide naast elkaar.
Wat is het verschil tussen EDI en een API?
EDI wisselt complete zakelijke documenten uit in een vaste standaard, meestal in batches via AS2, SFTP of een VAN. Met een API vraagt of stuurt het ene systeem in realtime data naar het andere, doorgaans als JSON over HTTPS. EDI geeft u een gedeelde standaard; een API geeft snelheid en flexibiliteit, maar elke aanbieder bepaalt zijn eigen formaat, tenzij beide partijen een open model zoals OTM5 volgen.
Welke EDI-berichten worden in het wegvervoer gebruikt?
In EDIFACT: IFTMIN voor transportinstructies, IFTSTA voor statusrapporten, DESADV voor verzendberichten en INVOIC voor facturen. In ANSI X12: 204 (load tender), 990 (antwoord op een load tender), 214 (zendingstatus) en 210 (vrachtfactuur).
Ondersteunt Transportial EDI?
Ja. Het integratieframework wisselt JSON, XML en CSV uit met elke partner, gebruikt EDIFACT met veerdienst- en terminalpartners zoals P&O Ferries en DP World, en mapt generieke EDIFACT- of X12-orderberichten per partner, naast de REST API en de open standaard OTM5.
Zie EDI in een echt TMS
Transportial brengt deze concepten tot leven in één operationeel platform — planning, tracking, documenten en financiën.