ISO 14083 CO₂-calculator
Bereken de well-to-wheel (WTW) broeikasgasemissie van een zending zoals ISO 14083 het voorschrijft: per schakel van de transportketen, uit tonkilometers en GLEC-standaardfactoren, of uit de brandstof en energie die uw voertuig werkelijk verbruikte.
Rekenmethode
Zending
Transportketen
Hubs en terminals (optioneel)
Overslag, opslag en terminalhandling horen ook bij de keten. GLEC geeft standaardwaarden (medianen) per overgeslagen ton, of per container voor intermodale terminals.
Opbouw van de emissie
Per schakel van de keten
ISO 14083-standaardemissiefactoren (g CO₂e per tonkilometer)
De standaardintensiteiten die deze calculator gebruikt, uit het GLEC Framework v3.2 voor Europa. WTT is de energieketen, TTW de uitstoot van het voertuig zelf, WTW de som die ISO 14083 rapporteert.
| Modaliteit en voertuig | WTT | TTW | WTW |
|---|---|---|---|
| Weg | |||
| Bestelbus tot 3,5 t, diesel | 195 | 647 | 842 |
| Bakwagen 3,5–7,5 t, diesel | 78,0 | 258 | 335 |
| Bakwagen 7,5–12 t, diesel | 52,0 | 172 | 223 |
| Bakwagen 12–20 t, diesel | 44,0 | 147 | 191 |
| Bakwagen 20–26 t, diesel | 32,0 | 107 | 137 |
| Bakwagen 26–32 t, diesel | 29,0 | 96,0 | 125 |
| Trekker-oplegger 34–40 t, diesel | 23,0 | 78,0 | 101 |
| Trekker-oplegger 40–44 t, diesel | 21,0 | 69,0 | 89,0 |
| LZV tot 60 t, diesel | 16,0 | 54,0 | 70,0 |
| Trekker-oplegger 34–40 t, LNG | 32,0 | 73,0 | 105 |
| Trekker-oplegger 34–40 t, bio-LNG | 35,0 | 3,0 | 38,0 |
| Bestelbus tot 3,5 t, elektrisch * | 401 | 0,0 | 401 |
| Bakwagen 3,5–7,5 t, elektrisch * | 147 | 0,0 | 147 |
| Bakwagen 12–20 t, elektrisch * | 73,5 | 0,0 | 73,5 |
| Vrachtwagen 26–40 t, elektrisch * | 53,4 | 0,0 | 53,4 |
| Spoor | |||
| Goederentrein, diesel | 7,1 | 23,6 | 30,7 |
| Goederentrein, elektrisch | 10,8 | 0,0 | 10,8 |
| Goederentrein, tractie onbekend (EU-gemiddelde) | — | — | 18,4 |
| Binnenvaart | |||
| Motorschip korter dan 50 m | 17,8 | 59,2 | 77,1 |
| Motorschip 50–80 m | 7,9 | 26,1 | 33,9 |
| Motorschip 85–110 m | 4,9 | 16,4 | 21,4 |
| Motorschip 135 m | 5,0 | 16,7 | 21,8 |
| Koppelverband 163–185 m | 4,6 | 15,1 | 19,7 |
| Tankschip | 5,7 | 19,0 | 24,7 |
| Containerschip 110 m | 6,8 | 22,5 | 29,3 |
| Containerschip 135 m | 5,2 | 17,4 | 22,6 |
| Zee (container) | |||
| Containerschip, branchegemiddelde † | — | — | 7,2 |
| Containerschip, branchegemiddelde, reefer † | — | — | 14,2 |
| Containerschip, binnen Noord-Europa (shortsea) † | — | — | 17,3 |
| Containerschip, binnen Noord-Europa, reefer † | — | — | 28,6 |
| Containerschip, binnen de Middellandse Zee † | — | — | 16,0 |
| Containerschip, Noord-Europa – Middellandse Zee † | — | — | 10,8 |
| Containerschip, Azië – Noord-Europa † | — | — | 4,7 |
| Containerschip, Azië – Noord-Europa, reefer † | — | — | 11,1 |
| Containerschip, trans-Atlantisch † | — | — | 9,0 |
| Lucht | |||
| Luchtvracht korter dan 1.500 km, vliegtuigtype onbekend | 234 | 1.129 | 1.363 |
| Luchtvracht 1.500 km of meer, vliegtuigtype onbekend | 135 | 653 | 788 |
| Vrachtvliegtuig korter dan 1.500 km | 261 | 1.255 | 1.516 |
| Vrachtvliegtuig 1.500 km of meer | 105 | 503 | 608 |
| Belly cargo (passagiersvliegtuig) korter dan 1.500 km | 213 | 1.026 | 1.239 |
| Belly cargo (passagiersvliegtuig) 1.500 km of meer | 161 | 775 | 936 |
ISO 14083 en well-to-wheel CO₂: veelgestelde vragen
Wat is ISO 14083?
ISO 14083:2023 is de internationale norm voor het berekenen en rapporteren van de broeikasgasemissie van transportketens. De norm dekt alle modaliteiten (weg, spoor, binnenvaart, zee en lucht) plus hubs zoals magazijnen en terminals, en telt altijd de well-to-wheel emissie in CO₂-equivalenten. Het GLEC Framework van het Smart Freight Centre is de praktische uitwerking en publiceert de standaardfactoren die deze pagina gebruikt.
Wat is het verschil tussen well-to-wheel, well-to-tank en tank-to-wheel?
Tank-to-wheel (TTW) is wat het voertuig zelf uitstoot tijdens het rijden. Well-to-tank (WTT) is alles daarvoor: winning, raffinage, transport en distributie van de brandstof of het opwekken van de stroom. Well-to-wheel (WTW) is de som. ISO 14083 vraagt om WTW, dus een elektrische vrachtwagen is niet nul: de emissie zit in het WTT-deel.
Hoe bereken ik de CO₂-uitstoot van een zending?
Deel de zending op in trajecten, één per voertuig, en vermenigvuldig de tonkilometers van elk traject met een emissie-intensiteit. Voorbeeld: 20 ton over 500 km met een diesel trekker-oplegger van 40 ton is 10.000 tonkilometer × 101 g CO₂e = 1.010 kg CO₂e well-to-wheel. Tel eventuele hubs onderweg op en sommeer alles voor de hele transportketen.
Gebruik ik standaardfactoren of mijn eigen brandstofdata?
ISO 14083 geeft de voorkeur aan primaire data: de brandstof of energie die uw voertuigen werkelijk verbruikten, naar tonkilometers toegerekend aan zendingen. Standaardfactoren zoals die van GLEC zijn de terugvaloptie als u die data niet heeft, bijvoorbeeld bij uitbestede trajecten. Vermeld altijd wat u gebruikte; veel rapportages combineren beide.
Hoeveel CO₂ stoot een vrachtwagen uit per tonkilometer?
Volgens de Europese GLEC-standaardwaarden stoot een diesel trekker-oplegger van 34–40 ton bij gemiddelde belading 101 g CO₂e per tonkilometer uit (well-to-wheel), een bakwagen van 12–20 ton 191 g en een diesel bestelbus 842 g. Ter vergelijking: een elektrische goederentrein 10,8 g, een binnenvaartschip van 85–110 m 21,4 g en luchtvracht over lange afstand 788 g.
Is een elektrische vrachtwagen emissievrij volgens ISO 14083?
Aan de uitlaat wel, well-to-wheel niet. De emissie van het opwekken van de stroom telt volledig mee. Een elektrische vrachtwagen van 26–40 ton verbruikt ongeveer 0,16 kWh per tonkilometer; op het gemiddelde EU-net (334 g CO₂e/kWh) is dat zo'n 53 g per tonkilometer, ruwweg de helft van een dieseltruck, en nog minder op een koolstofarm net.
Hoeveel CO₂ bespaart HVO100?
Dat hangt af van de grondstof. De Europese GLEC-standaardwaarde voor HVO100 is 1,01 kg CO₂e per liter well-to-wheel, tegen 3,31 kg voor B7-pompdiesel: zo'n 70 % minder. HVO die alleen uit afval zoals gebruikt frituurvet is gemaakt, scoort nog lager. ISO 14083 geeft de voorkeur aan de gecertificeerde waarde op het duurzaamheidsbewijs van uw leverancier; vul die in als eigen factor.
Kan ik deze cijfers gebruiken voor CSRD of Scope 3?
Ja, als schatting. Transport valt voor de verlader onder Scope 3 (GHG Protocol-categorieën 4 en 9) en voor een vervoerder met eigen vrachtwagens onder Scope 1. De standaardfactoren zijn toegestaan onder ISO 14083, maar accountants en klanten vragen steeds vaker cijfers per zending uit echte brandstof- en ritdata, en die levert een TMS.